TUỔI DẬY THÌ NƠI BÉ GÁI LÀ GÌ?

Các đọc giả thân mếm, hôm nay xin chia sẽ với các bạn một bài viết để nói về một giai đoạn rất quan trọng của con người, đó là tuổi dậy thì ở bé gái. Hi vọng bài viết này sẽ cung cấp được cho các bạn gái trẻ, các bật cha mẹ những kiến thức để có thể hiểu được những thay đổi của con mình trong giai đoạn này và nhận biết được các bất thường của tuổi dậy thì.

dt1

Tuổi dậy thì là một giai đoạn chuyển tiếp để một bé gái trở thành một thiếu nữ. Tuổi dậy thì được đánh dấu bằng sự xuất hiện của lần kinh nguyệt đầu tiên. Tiếp đó tiếp diễn sự chảy máu hang tháng được gọi là kinh nguyệt cho đến khi mãn kinh.

Khởi động tuổi dậy thì là do sự sản xuất hocmon LH-RH theo dạng xung động tại một vùng trên não được gọi là hạ đồi. Chất này gây ra các thay đổi như sau:

Về mặt hình thái:

Sự xuất hiện của hệ thống lông sinh dục.

Sự phát triển của tuyến vú.

Bé gái cao nhanh hơn, tăng trọng lượng nhanh. Nhưng tuổi dậy thì bị ảnh hưởng bởi yếu tố di truyền, kinh tế, xã hội.

dt2

Về mặt nội tiết:

  • Tăng tiết FSH: bắt đầu từ lúc trước dậy thì khoảng 11 tuổi  và ổn định sau 2 năm.
  • Tăng tiết LH: tiết ra muộn hơn FSH sau 2 năm.

Hai hocmon này tác dụng lên buồng trứng làm sản xuất các nội tiết sinh dục.

  • Tăng tiết Prolactin: làm cho tuyến vú phát triển.

Các hocmon sinh dục bao gồm:

Estrone và Estradiol: tăng nhanh ở độ tuổi 10-12 tuổi.

Progesterone chỉ xuất hiện sau khi rụng trứng nghĩa là vài năm sau tuổi dậy thì.

Các bệnh lý tuổi dậy thì:

Dậy thì sớm thật sự: Tuổi dậy thì khởi động trước 8 tuổi, đa số không tìm thấy nguyên nhân, một số trường hợp do rối loạn nội tiết ảnh hưởng lên não gây tiết LH-RH như buồng trứng đa nang.

Dậy thì sớm thật sự phải được điều trị để dừng lại sự phát triển các đặt tính giới tình và ngăn không cho sụng tiếp hợp bị dính lại. Thuốc thường dùng là chống Gonadotropin (MEdroxy progesterone Acetate, Cyproterone) hoặc đồng vận với LH-RH.

Dậy thì sớm giả khi nguồn gốc không phải do não tăng gonadotropin (LH-RH) như :

U buồng trứng chế tiết, u thượng thận, u tiết androgen.

dt3

Dậy thì sớm từng phần: Khi dậy thì sớm chỉ tập trung vào 1 đặc tính giới tính như chỉ có tuyến vú phát triển (do estrogen ở vú nhạy cảm), chỉ có hệ thống lông phát triển(do androgen hoạt động bất thường). Các dậy thì liên quan đến androgen thường đi kèm sự phát triển sớm của hệ thống xương khớp.

Dậy thì muộn : khi biểu hiện dậy thì sau 15 tuổi. Có nhiều nguyên nhân như  rối loạn di truyền và cần theo dõi. Vấn đề điều trị chỉ đặt ra nếu dậy thì chưa khới động sau 18 tuổi.

BS Nguyễn Thị Phương Quỳnh

Speak Your Mind

*